5–6. sınıf matematik

Çokgen Nedir? Hangi Şekiller Çokgendir?

Çokgen, en az üç doğru parçasının uç uca birleşmesiyle oluşan, kendini kesmeyen kapalı düzlemsel şekildir. Üçgen, kare, beşgen ve altıgen çokgendir; daire ve açık şekiller çokgen değildir.

Bir şekil çokgen mi? Üç soru

Şekle bakarken şu üç soruyu sor; üçünün cevabı da “evet” olmalıdır:

Yalnızca doğru parçalarından mı oluşuyor? (Eğri çizgi varsa çokgen değildir.)
Kapalı mı? (Başladığın yere dönüyor musun?)
Kenarlar birbirini kesmiyor mu? (Sekiz gibi kendini kesen şekiller çokgen sayılmaz.)

Daire çokgen mi?

Hayır. Daire ve çember eğri bir çizgiden oluşur, doğru parçası yoktur. Yarım daire de bir eğri kenarı olduğu için çokgen değildir.

Çokgenin elemanları

Çokgeni oluşturan doğru parçalarına kenar, kenarların birleştiği noktalara köşe, iki kenar arasında içte kalan açılara iç açı denir. Bir çokgende kenar, köşe ve iç açı sayıları birbirine eşittir. Komşu olmayan iki köşeyi birleştiren doğru parçasına köşegen denir.

Kenar sayısına göre adlar ve düzgün çokgen

3 kenar: üçgen, 4: dörtgen, 5: beşgen, 6: altıgen, 8: sekizgen. Bütün kenarları ve bütün iç açıları eşit olan çokgenlere düzgün çokgen denir: eşkenar üçgen ve kare gibi. Eşkenar dörtgenin kenarları eşittir ama açıları eşit olmayabilir; bu yüzden her eşkenar dörtgen düzgün çokgen değildir.

Deneyerek öğren: etkinlikler

Geometrik Şekil Oluşturma Etkinliği – Verilen özelliklere uygun geometrik şekiller oluştur.
Hangisi Farklı? Muhakeme Etkinliği – Dört gösterimden her birinin neden farklı olabileceğini gerekçelendir.
Kaç kenarlı şekil yapabilirsin? (3. Sınıf)
Kenarlarını say (3. Sınıf)
Şeklin adı ve özelliği (3. Sınıf)
Kenarlar ve köşegenler (3. Sınıf)
Geometri tahtasında çokgenler (5. Sınıf)
Çokgen mi, değil mi? (5. Sınıf)
Doğrulardan çokgenlere (5. Sınıf)
Çokgenler hakkında konuşalım (5. Sınıf)
Eksik açıyı oluştur (5. Sınıf)
Üçgenin iç açıları (5. Sınıf)
Üçgenleri açılarına göre sınıflandır (5. Sınıf)
Çokgenler: her zaman mı, bazen mi? (5. Sınıf)

Oyunlar

Mozaik Ustası – Geometrik Şekiller ve Örüntü Oyunu
Balon Sınıflandırıcı – Sınıflandırma ve Kural Bulma Oyunu

Sanal manipülatifler

Geometri Tahtası – Çivilere dokunarak çokgenler oluştur; kenar sayısını, çevresini ve alanını keşfet.
Online Tangram – Yedi parçayı döndür, çevir ve birleştir; şekiller oluştur.
Örüntü Blokları – Altıgen, yamuk, eşkenar dörtgen ve üçgenlerle desen ve kaplama.

Sık sorulan sorular

Daire bir çokgen midir?

Hayır. Çokgenler yalnızca doğru parçalarından oluşur; dairenin sınırı eğridir.

En az kaç kenarlı çokgen vardır?

En az 3 kenar gerekir; en az kenarlı çokgen üçgendir.

Düzgün çokgen nedir?

Bütün kenar uzunlukları ve bütün iç açı ölçüleri eşit olan çokgendir; kare ve eşkenar üçgen gibi.