5–8. sınıf · Cebir, veri ve olasılık

Grafik Çiz ve Anlat

Verilen bir durumu grafikle modelle ve yorumla.

Başlarken

Boş bir havuza hortumla su doluyor; bir ara hortum kapatılıyor, sonra iki hortumla doldurmaya devam ediliyor. Havuzdaki suyun zamanla değişimini hiç sayı kullanmadan bir çizgiyle anlatabilir misin? Arkadaşın senin çizgine bakınca hikâyeyi anlayabilir mi?

Sınıflara göre

• 5. Sınıf: Havuz, bisiklet turu, küvet ve çay gibi durumların nitel grafiğini çizme; artma–sabit kalma–azalma; arkadaş çizimlerini değerlendirme
• 6. Sınıf: Nitel grafiklerde diklik ve hız, düz parçaların anlamı, aynı başlangıç ve bitişe giden farklı grafikler
• 7. Sınıf: Sayısal verilerle grafik çizme, grafikten birim zamandaki değişimi (dakikada kaç litre) hesaplama, doğrusal ve eğri değişim
• 8. Sınıf: Durumları doğrusal fonksiyonla ilişkilendirme (y = 20x), eğim ve başlangıç değeri, doğrusal olmayan değişimi ayırt etme

Büyük fikir

Bir durumu grafikle modellemek, değişimi düşünmektir: nereden başlıyor, artıyor mu, sabit mi kalıyor, azalıyor mu ve ne kadar hızlı? Dik parça hızlı, yatık parça yavaş, düz parça değişmeyen bir durumu gösterir; zaman geriye gitmediği için dikey çizgi olmaz. Sabit hızla değişen durumlar doğrusal, hızı değişen durumlar (soğuyan çay) eğri grafikler verir. Aynı hikâyeye uyan birden çok grafik olabilir.

Düşün ve Paylaş

Arkadaşının çizdiği grafik seninkinden farklıydı ama ikisi de hikâyeye uyuyordu. Bu nasıl olabilir? Bir grafiğin hikâyeye uyup uymadığına karar verirken nelere bakıyorsun?

Benzer keşifler

• Örüntüden Kurala – Büyüyen şekil örüntülerinin sayısal kurallarını bul.
• Eşitliği Koru – Terazinin iki tarafında eşit işlemler yaparak eşitliği koru.
• Cebir Karolarıyla Denklem – Değişkenleri ve sabitleri karolarla temsil ederek denklem çöz.
• Grafik Hikâyeleri – Gerçek yaşam senaryolarıyla grafikler arasında ilişki kur.
• Veri Toplama Stüdyosu – Soru sor, sınıftan veri topla, düzenle, uygun grafikle göster ve veriye dayalı sonuç çıkar.
• Yanıltıcı Grafikler – Aynı veriyle farklı hikâyeler anlat: önce grafiği yanıltıcı yap, sonra düzelt ve gerekçelendir.