Eldeli Toplama ve Onluk Bozma Etkinliği: Elde ve Bozma Atölyesi (3–5. Sınıf)
Taban bloklarıyla yüzlük, onluk ve birlik sütunlarında topla ve çıkar: kalabalıklaşan 10 birliği onluğa bağla, yetmeyen birlik için bir onluğu boz; blokları kâğıttaki işlemle eşleştir.
Eldeli Toplama ve Onluk Bozma Etkinliği hakkında
Elde ve Bozma Atölyesi, 3–5. sınıflar için ücretsiz, interaktif bir matematik etkinliğidir. Taban bloklarıyla yüzlük, onluk ve birlik sütunlarında topla ve çıkar: kalabalıklaşan 10 birliği onluğa bağla, yetmeyen birlik için bir onluğu boz; blokları kâğıttaki işlemle eşleştir. Derste akıllı tahtada, evde tablette kullanılabilir.
Başlarken
Elif 137 + 145 işleminin sonucunu 2712 buldu, Can ise 252 − 138 işleminin sonucunu 126 buldu. İkisi de “Her basamağı ayrı ayrı hesapladım” diyor. Taban bloklarıyla tuvalde deneyip kimin nerede yanıldığını bulalım.
Sınıflara göre neler çalışılır?
3. Sınıf: Üç basamaklı sayılarda eldeli toplama ve onluk bozarak çıkarmayı bloklarla modelleme
4. Sınıf: Eldeli toplama ve bozarak çıkarmada her adımı bloklar ve yazılı işlemle eşleştirme; ortada sıfır olan sayılarda bozma
5. Sınıf: Elde ve bozmanın nedenini basamak değeriyle açıklama; işlem hatalarını bloklarla bulup gerekçelendirme
Öğretmenler için büyük fikir
Bir basamakta en fazla 9 tane bulunabilir; 10 birlik tam 1 onluk, 10 onluk tam 1 yüzlük eder. Toplamada sütun 9’u geçince 10 tanesi bir üst birime bağlanıp komşu sütuna taşınır (elde). Çıkarmada bir sütunda yeterli blok yoksa komşu sütundaki bir blok 10 küçük birime bozulur. Gruplama ve bozma sayının değerini değiştirmez, yalnızca gösterimini değiştirir; bu yüzden işlem sağdan sola, birliklerden başlanarak yapılır.
Düşün ve Paylaş
Toplamada “elde var 1” derken aslında neyi taşıyoruz? Çıkarmada “komşudan 1 aldım” derken komşu sütunda ne oluyor? Bloklarla bir arkadaşına açıkla.